Gerekçeli Karar, İstanbul Sandıklarında ki Usulsüzlüğü Ortaya Koyuyor

ysk gerekçeli karar

 Yasadışı oy sandığı başkanları ve uygun olmayan oylara istinaden Yüksek Seçim Kurulunda (YSK) İstanbul sandıklarının iptali için verilen kararlar sıralandı…

Turkiye’nin çarşamba günü Yüksek Seçim Kurulunda(YSK), 31 Mart’taki İstanbul belediye başkanlığı seçimlerini iptal etme ve yenileme  kararının  250 sayfalık bir gerekçeli kararı yayınlandı. İptal kararının ardındaki operasyonel sebep, yasadışı bir şekilde ana usulsüzlük olarak öne çıkan oy sandığı başkanlarıydı. Bununla birlikte, oy kullanma zarflarında ki usulsüzlükler ve yüksek sayıda uygun olmayan seçmen, seçim sonuçlarında kendi başlarına bir fark yaratmaya yetmese de, seçim güvenliğine ve güvenilirliğine zarar veren faktörler olarak gösteriliyor.

YSK’nın İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) belediye başkanlığı seçimleriyle ilgili kararı, 6 Mayıs’a karşı dört red ve yedi üye lehte  oy kullandı. İptali aleyhinde oy veren dört kişi, gerekçelerini yazmaları için bir süre uzatma talebinde bulundular. Lehte oy verenler daha önce gerekçelerini yazmıştı.

Gerekçede, YSK 754 oy sandığı kurulu başkanının kamu görevlisi olmadığını söyledi. Bazı başkanlar işsiz veya mesleklerini belirtmemişken, aşağıdakilerden hepsi vardı: Emekli devlet memuru, özel hastane çalışanı, emekli öğretmen, özel eğitim kurumunda öğretmen, mali müşavir, şirket çalışanı, muhasebeci, kargo şirketi çalışanı, özel banka çalışanı, avukat, sürücü kursu çalışanı ve mühendis.

Seçim Yasası, Sandık Başkanlarının Resmi Memurlardan Seçilmesi Gerektiğini Söylüyor

Akıl yürütme, ana muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) adayı Ekrem İmamoğlu ile iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) adayı Binali Yıldırım arasında 754 oy sandığı başkanının yasadışı olarak görev yapamayacağı yönündeki farkın sadece 13,729 oy olduğunu söyledi. Açıklamada, ‘212.276 seçmen, 754 oy sandığında oy kullandı ve CHP ile AK Parti adayları arasındaki oy farkı sadece 13,729 idi’ açıklamasında bulundu. Bu şaibeli sandıkların seçim sonuçlarında  önemli bir etkiye sahip olduğu tespit edildi.

Kamu görevlilerinden kararname ile görevden alınanların altısı oy sandığı kurulu başkanları, üçü oy sandığı memuruydu. YSK, konuyla ilgili emsal teşkil eden önceden karar verilmediğini söyledi. Gerekçeli karara şöyle devam etti: ‘Büyükşehir belediye seçimleri, İstanb’da toplam 31.188 oy sandığı içermiştir. Bu kutular için bir başkan, bir kamu görevlisi ana üyesi ve bir kamu görevlisi yedek üyesi belirlenmelidir. Bu, İstanbul’da büyükşehir belediye başkanlığı seçimleri için toplam 93.558 kamu görevlisine ihtiyaç duyulduğu anlamına gelir. İstanbul’da toplamda yaklaşık 220.000 kamu görevlisi bulunduğunu, 12.257’sinin adliye personeli olduğunu, 108.472’nin devlet okullarında öğretmen olduğunu ve ilde, ilçede kullanılmamasını gereksiz kılan yeterince kamu görevlisi olduğunu ima etti.

Uygun Olmayan Oylar

Geçersiz oylar konusunda da kararsız kalındı. Adaylar arasında ki farkın yaklaşık 20 katı geçersiz oy olduğu tespit edildi. ‘İlçe seçim kurulları tarafından yapılan  incelemelere göre, kısıtlı 377 kişi 41 ceza infaz kurumlarının oylarında mahkumlar ve tutuklular adına döküm olduğunu, altı sandıkta, ölen halkı adına oy sayıldı, zihinsel engelli 224 kişinin de oy kullandığı söylendi. Çünkü yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı oy kullananların varlığı ve 1000’e yakın sandık kurulu başkanınında olması sebebiyle arada ki farkı etkiler nitelikte bir sonuç ortaya çıktı.

Oy Sayım Cetveli

Kanuna göre sayımların sağlıklı bir şekilde sonuçlanması için sayım yasaya uygun olarak yapılmalı ve bu sayımlar tutanaklara işlenmelidir. Kanunla yönetmelikte işlenen oy kullanma dilekçeleri bulunmadığında, taraflar veya adaylar yasal olarak işlenen herhangi bir sayıda oy aldıklarını iddia edemezler. Ayrıca ‘İstanbul’da, 90 sandığın 18’inde sayım tutanağı kurul tarafından imzalanmamış olduğu belirlenmiştir.

Mustafakemalpaşa, İstanbul’a Emsal Teşkil Etmedi

Üst seçim kurulu aynı zamanda ticari başkent için Bursa M.kemalpaşa ilçesi kararının emsal teşkil edeceği hususunu da reddetti. İyi Parti; YSK’nın MustafaKemalPaşa ilçesinde yaptıkları itirazı, itiraz süresi geçtiği için reddetmişti. Ancak aynı kararı İstanbul için uygulamadı şeklinde eleştirilerde bulundu. Ve YSK nın tarafsızlığını koruyamadığını söyledi. Ancak YSK, Mustafakemalpaşa durumunda yasalara aykırı hiçbir şey olmadığını tespit edildiğini ve böylece İstanbul için bir emsal teşkil edemediğini belirtti.

24 Haziran seçimleri

13 Mart 2018 tarihli ve resmi memurların oy sandığı komitelerinde bulunmasını gerektiren kanunun değiştirilmesinin ardından ilk seçimler, 24 Haziran 2018’de yapılan cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleridir. Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından oy sandığı komitelerinin ve başkanlarının oluşturulmasına karşı itiraz, bununla ilgili herhangi bir yasal değerlendirme yapılmadı.
İstanbul’da yapılacak 31 Mart seçimleri iptal edildiğinde muhalefet rakamları, geçen yılki 24 Haziran seçimlerine de itiraz ederek, benzer yasadışılıkların, özellikle de yasadışı oy sandığı kurulu başkanlarının da bu seçimlerde olabileceğini söyledi. Ancak YSK, bu seçimin itiraz süresini uzun zaman geçtiğinden itirazı değerlendirmedi.

Oy sandığı üyelerinin resmi memur olması zorunlu mudur?

Seçim yasası, sandık başkanlarının resmi memurlardan seçilmesi gerektiğini söylüyor. Milletvekilleri tarafından yapılan düzenlemeler, bölge seçim kurullarının oy sandığı komitelerinin oluşması sırasında bu kurala uymasını zorunlu kılmaktadır.

İstanbul’daki oy sandığı kurullarına atanacak resmi memur eksikliği var mıydı?

İstanbul Büyükşehir Belediyesi seçimlerinde toplam 31.188 oy sandığı vardı. Bu, İstanbul’daki büyükşehir belediyesi seçimleri sırasında en az 93.558 resmi memura ihtiyaç duyulduğu anlamına gelir. İstanbul’da yaklaşık 220.000 memur var, oy sandığı üyesi olarak hizmet etmek için fazlasıyla yeterli.

Memurları oy sandığı kurullarına atamamak için haklı bir sebep var mıydı?

Resmi memurlar arasından oy sandığı başkanları seçmek yasal bir zorunluluktur.

İlçe seçim kurulları, oy sandıklarının seçimine ilişkin yasal düzenlemeyi haklı veya yasal bir neden olmaksızın ihlal etti. Bu seçim güvenliğinin ihlalidir.

Oy sandığı komitelerinin oluşumunun belirtilen süre içinde itiraz edilmediği doğru mu?

Yasaya karşı oluşturulan oy sandığı komitelerinin 2 Mart tarihine kadar itiraz edilmediği iddiası bulunsa da, başkanların listesi ve bu komitelerin üyeleri siyasi partilere teslim edilmedi. Bu nedenle, siyasi partiler, itiraz haklarını belirtilen sürede etkin bir şekilde kullanamadılar.

Oy sandığı kurullarının aynı şekilde kurulmasına rağmen 24 Haziran seçimleri neden iptal edilmedi?

13.03.1988 tarihli ve sandık sandığı komitelerinde resmi memurların varlığını gerektiren kanunun değiştirilmesinin ardından ilk seçimler, 24 Haziran 2018’de cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri oldu. Oy sandığı komiteleri ve seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından başkanlar hakkında yasal bir değerlendirme yapılmadı.

YSK daha önceki davalara oy sandığı kurlları kurulmasına karar verdi mi?

31 Mart seçimleri, seçim yasasının değiştirilmesinden sonraki ikinci seçimdi. YSK, yeni yasa kapsamında oy sandığı komitelerinin kurulmasına karşı yapılan itirazlar üzerine ilk kez karar verdiğinden, örnek teşkil edebilecek emsal davalar yoktu.

Tahsis edilen oy sandığı sandalyelerinin kaç tanesi yasal gereklilikleri karşılamadı?

Gerekçede, YSK 754 oy sandığı komite başkanının resmi memur olmadığını söyledi. İlçe seçim kurulları bu yasa dışı atamaların sebeplerini açıklayamadı.

Kamu hizmetlerinden kanun hükmünde kararnameyle çıkarılan kaç kişi oy sandıklarına görevlendirildi?

Kamu hizmetlerinden kanun hükmünde kararname ile görevden alınan altı kişi oy sandıklarında başkanlık ederken, üçünde de kamu hizmetinden kanun hükmünde kararname ile görevden alınanlar oy sandığı komitelerine üye olarak hizmet vermiştir.

Yasal gerekliliklere rağmen oluşturulan 754 anket, seçimlerin sonuçlarını etkiledi mi?

Yasal gerekliliklere karşı oluşturulan bu 754 ankette toplam 221.276 oy vardı. Büyükşehir belediye seçiminde CHP adayı ile AK Parti adayı arasındaki oy farkı 13,729 idi. Bu rakamlar göz önüne alındığında, yasadışı olarak oluşturulan 754 anketin seçim sonuçlarını etkileme kapasitesine sahip olduğu söylenebilir.

Uygun olmayan seçmenlerin oylarının geçerli olduğu doğrulandı mı?

İlçe seçim kurulları tarafından yapılan analizlere göre, 377 oy kullanmayan seçmen oy kullandı. Bazı kişiler ölen kişilerin yerine altı oy sandığı, 41 oy sanığındaki tutuklular ve 58 sandıktaki mahkumlar için oy kullandı. Ayrıca seçimlerde zihinsel olarak uygun olmayan 224 kişi oy kullandı. Uygun olmayan seçmenlerin kullandığı toplam 706 oy geçerli sayıldı.

Gerekçeli karar, AK Parti’nin iddialarını kanıtlar

İktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AK Parti) YSK temsilcisi Recep Özel, birkaç yıl önce değiştirilen ve uyulması gereken net bir yasal zorunluluk olduğunu söyledi. Başbakan, muhalefeti eski yasalara dayanarak eski kararlar önerdiği için eleştirdi.2627

Özel, Twitter’daki bir açıklamasında, ‘108 oylamada oy kullanma tutanaklarının düzenlenmemesi, seçim sonuçlarının güvenilirliğine ciddi şekilde zarar verdi.’ dedi.

Kanunsuzluk ve usulsüzlüklerin hukuki şartları ihlal ederek oy sandıklarının atanmasından kaynaklandığını söyleyen Özel, YSK’nın haklı gerekçesinin iddialarını kanıtladığını söyledi. Oyların açıklanmasında oy farkının 29.000’den 13.000’e düştüğünü hatırlatan Yıldırım, oyların çalınmaması durumunda en az 100.000 daha fazla katlanabileceğini söyledi. Ayrıca bazı AK Parti seçmenlerinin oy kullanmadığı iddiası üzerine yaptığı açıklamada Yıldırım, oylarının kaydedilmediğine dair kaygıları olan pek çok insan olduğunu söyledi: ‘Bunun büyük ölçüde olduğunu düşünüyorum. Bunu destekleyen başka kanıtlar da var. ‘

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) genel başkanı Devlet Bahçeli, MHP’nin YSK’nın haklı gerekçesini memnuniyetle karşıladığını söyledi. YSK’nın sandıklarda aldatma ve yolsuzluklara maruz kaldığını da ekledi.

CHP haklı Gerekçeden Memnun Değil

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) adayı Ekrem İmamoğlu, Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) haklı kararının kendisine bir şey ifade etmediğini ve sözde haklı gerekçede haklı bir sebep olmadığını söyledi. YSK tarafından yayınlanan açıklamada İmamoğlu, bu 250 sayfanın kendisine bir şey ifade etmediğini ve gerekçeli gerekçeyi gerekçesiz olarak açıkladığını söyledi. YSK’nın haklı gerekçeyi yazmak için 17 gün çalıştığını hatırlatan İmamoğlu, YSK’nın bu usulsüzlüklerin seçim sonuçlarını etkilediğini iddia etmesi durumunda seçim sonuçlarının nasıl etkilendiğini anlamak için istatistikleri açık bir şekilde açıklamaları gerektiğini söyledi.

Oy sandığı üyelerinin yasadışı olarak seçilme nedeninin altını çizen İmamoğlu, şunları söyledi: “Sandık üyesi memur olmamak, seçmenlerin sorumlu tutulabileceği bir konu değil. “Bu karar, YSK’nın kendi hatası nedeniyle 16 milyon vatandaşı cezalandırdı” dedi.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek, YSK’nın kararını eleştirdi. Erkek, 250 sayfalık gerekçenin ilk 12 sayfasının AK Parti’nin itiraz dilekçesinin bir özeti olduğunu, bir sonraki 84 sayfanın YSK’nın iç yazışmaları olduğunu, sonraki 104 sayfanın bölge seçim kurullarının YSK’ya verdiği ve 38 sayfanın muhalif görüşler. ‘Hepsini topladığınızda, 12 sayfa kaldı. YSK’nin yedi üyesi 12 sayfalık bir gerekçe yazmak için 17 gün çalıştı. Ne yazık ki, düzgün yazamadılar,’ dedi.

Hindistan’ın Jet Airways Kurucusunun Başı Dertte konulu haberimiz için tıklayın.

 

27Kaynak: https://www.dailysabah.com/elections/2019/05/24/reasoning-report-reveals-irregularities-in-istanbul-polls-justifies-rerun-decision

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir